mozaik taşların antik yerleştirilme teknikleri

Mozaik yapımında günümüz öncesi antik çağlarda yapılan mozaiklerde değişik yerleştirme teknikleri kullanılmıştır. Bu teknikler desenin oluşturulmasında ortaya çıkan yerleştirme şekilleridir. Geleneksel olarak bu döşeme tekniklerine LAtince isimler verilmiştir. Bu teknikler şunlardır:

A. Opus Regulatum: (ızgara deseni) En kolay yöntemdir. Mozaik taş taneleri bir ızgara deseni oluşturacak biçimde döşenerek şekil oluşturulur. Aynı boyutlu taşlardan meydana gelen desen, taşların birleşim hatları boyunca bir ızgara görüntüsü sunar. Genellikle bordürler ve büyük boyutlu mozaik uygulamalarında tercih edilen bir döşeme yöntemidir.

B. Opus Tessellatum: (tuğla deseni) Mozaik taş tanelerinin bir tuğla duvar örülmesine benzer şekilde döşenmesiyle istenilen şekil oluşturulur. Taşların yerleştirilmesine opus regulatum a benzer şekilde düzenli bir sıralama gösterir. Diğerinde, taşlar aynı hizada düzgün bir şekilde dizilirken burada bir alttaki taş bir üsttekinin tam ortasına gelecek şekilde yerleştirilir.

C. Opus Vermiculatum : (solucan deseni) Bu tip mozaik döşeme tekniği, bir solucana benzer kıvrımlı bir yapı göstermesi sebebiyle bu isimle anılmıştır. Öncelikle desen merkez olarak alınmakta ve desenin etrafı boyunca taşlar dizilerek desen tamamlanmaktadır. Mozaik yapmanın en etkili şekillerinden birisi olmakla beraber yüksek oranda işçilik ve hüner gerektirmektedir.

D. Opus Palladianum: (paladyen deseni) Bu teknikle yapılan mozaikler çağdaş bir görünüm vermektedir. Mozaik yapımında kullanılacak olan taş parçaları düzgün bir geometrik şekilden ziyade gelişigüzel parçalara kırılmaktadır. Daha sonra mozaik yapılacak desen üzerine ve desenin arka planına rastgele döşenmektedir. Özellikle eskitilmiş taş parçalarının kullanılması ile etkili paladyen şekilli desenler oluşturulmaktadır.

E. Opus Sectile/Florentine: (floransa deseni) Bu desen tekniği islam sanatlarında yoğun olarak kullanılmıştır. Bu mozaik tekniğinde diğerlerine oranla daha büyük ebatlı olarak kesilmiş mozaik parçaları kullanılmaktadır. Malzeme olarak pişmiş tuğla parçaları yoğun olarak kullanılır. Büyük boyutlu desen çalışmalarında etkili görünüşler ortaya çıkmaktadır. Bu teknik ile kakmacılık ve kurşun çalışmaları da beraberce kullanılmaktadır.


F. Opus Classicum: (klasik desen) Bu mozaik tekniği, Romalılar tarafından yapılan ve örnek teşkil eden mozaikler için verilen genel bir isimdir. Bu teknik, Opus vermiculatum ile opus tessellatum desenlerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Tasarımın ana nesneleri solucan deseni tekniği ile oluşturulurken, arka plan tuğla tekniği ile yapılmaktadır. her bir nesnenin arka planında iki farklı desen oluşması nedeniyle, bu teknik ile çok etkili desenler ortaya çıkmaktadır.